कथा: अदृश्य उज्यालो
(आफ्नी दृष्टिविहीन पत्नीप्रति निःस्वार्थ, बलिदान र समर्पणले भरिएको प्रेम साँच्दै एक महान पतिको कथा)
पोखराको एक सानो गल्लीभित्रको भाडाको कोठा, जहाँ न त धेरै सामान थियो, न त कुनै विलासिता। तर त्यहाँ थियो एक गहिरो सम्बन्ध, एक अमूल्य प्रेम सागर र अनुको। अनु सानो उमेरमै दृष्टिविहीन भएकी थिइन्। संसार हेर्ने सपना उनले कहिल्यै देख्न पाइनन्। तर उनले महसुस गर्ने प्रेम, विश्वास र आत्मीयता भने सागरबाट पाइरहेकी थिइन्।
सागर सामान्य युवक थिए। उनीसँग धन थिएन, पद थिएन, न कुनै ठूलो काम नै। तर थियो त केवल एउटा चीज अनुको लागि उनको अडिग माया। समाजले प्रश्न गर्यो, किन एउटा दृष्टिविहीन केटीसँग विवाह गर्छौ भनेर। साथीहरूले साथ छोडे, परिवारले टाढा बनायो। तर सागर मुस्काउँदै भन्थे “म अनुका आँखाहरू बन्न चाहन्छु, संसार देखाउन होइन, साथ दिन।”
बिहान सागर अनुको कपाल कोर्थे, चिया पकाउँथे, अनि अनुको हात समाउँदै सहरको चहलपहल देखाउने कोसिस गर्थे।“हेर्न त सक्दिन, सागर,” अनु भन्थिन्,
“तर तिमीले देखाएको हावाको गति, सूर्यको तातो, फूलको सुवास, सबै मेरो मनले महसुस गर्छ।”
एक दिन अनु बिरामी परिन्। अस्पतालले कलेजोमा गम्भीर समस्या देखायो। उपचारको लागि लाखौं खर्च लाग्ने भयो। सागरले जे थियो बेचिदिए साइकल, मोबाइल, घडी, सबै। केही साथीहरूसँग ऋण लिए। अनु भने डराइन्, “मलाई बाँच्छु कि मर्छु थाहा छैन, तर तिमी किन आफैँलाई गुमाइरहेका छौ?”
सागरको जवाफ थियो “तिमी नै त मेरो जीवन हौ, तिमी गुम्यौ भने म बाँचेको हुन्न।”
त्यो बेला नै एउटा अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाले दृष्टिविहीनहरूलाई निःशुल्क आँखाको अपरेसन गर्ने कार्यक्रम ल्यायो। सागर दौडिए, फर्म भरे, रिपोर्ट बुझाए। अन्ततः अनु छनौट भइन्।
तर अनु डराइन्
“यदि म तिमीलाई देखेँ भने मलाई तिमी मन परेनौ भने? म त सधैं तिमीलाई मेरो मनले हेरेकी थिएँ।”
सागरले मुस्काउँदै भने “तिमी देख्न थाल्यौ भने म साच्चिकै खुशी हुनेछु। किनकि माया आँखाले होइन, आत्माले हुन्छ। म बाहिरी रूप होइन, तिमीभित्रको उज्यालो मन पराउँछु।”
अपरेसन सफल भयो। अपरेसन सकिएको केही घण्टापछि डाक्टरले बिस्तारै अनुका आँखामाथिको पट्टी खोलिदिए। केही क्षणका लागि अनु स्तब्ध भइन् उज्यालोको झल्को, रंगहरूको धर्साहरू, अनि धर्सामै बिलाएको एक चेहरा। आँखा त खुलेका थिए, तर उनी खोजिरहेकी थिइन् मनले चिनेको त्यो अनुहार।
त्यही बेला हात समाएर नजिक आइपुगे सागर।
अनुले हल्का मुस्काउँदै चुपचाप भनिन् –
“डाक्टर साब, कृपया…
म सबैभन्दा पहिले मेरो ‘मन व्यक्ति’ सागरलाई हेर्न चाहन्छु।”
सबै मौन। कोठामा केवल अनुको स्पन्दन र सागरको सासको चाल मात्र सुनिन्थ्यो।
अनुले बिस्तारै आँखा खोले र पहिलो नजरमा सागरलाई हेरे। थकित अनुहार, पुराना कपडा, झरेका कपाल। तर त्यो अनुहारमा थियो त्यस्तो प्रेम, जुन कुनै ऐनाले देखाउन सक्दैन। अनु रोइन्
“तिमीले त आफैंलाई हराएर मलाई बनायौ। मैले आजसम्म नदेखेको सबैभन्दा सुन्दर कुरा भनेको तिमी हौ।”
केही महिना पछि
अनुले रेडियो कार्यक्रममा आफ्ना भावना सुनाइन् –
“मैले देखेको पहिलो अनुहार थकित थियो, तर प्रेमले भरिएको थियो।
त्यो अनुहारमा मैले देखेँ समर्पण, निस्वार्थता र आत्मीयता।
साच्चै भन्नुपर्दा, मैले आज मात्र बुझें – उज्यालो देख्नु मात्र महत्त्वपूर्ण होइन,
उज्यालोलाई महसुस गर्ने मानिस भेट्नु नै साँचो वरदान हो।”
आज पनि सागर र अनु सँगै छन्। अनुले संसार देख्न थालिन्, तर सागरलाई हेर्दा आज पनि आँखा भन्दा मनै बढी प्रयोग गर्छिन्। उनी भन्छिन्
“म तिम्रो आँखाले होइन, तिमीले देखाएको माया बुझेर बाँचिरहेकी छु।”
सन्देश-
संसारमा पैसा, सौन्दर्य र सफलता धेरै देखिन्छ। तर कुनै व्यक्तिले आफ्नी दृष्टिविहीन पत्नीप्रति यस्तो माया, बलिदान र समर्पण देखाएको प्रेम भने सायद साँचो प्रेमको परिभाषा हो।
त्यो व्यक्ति “महान पति” हो जसले संसार जित्न होइन, एक हृदय जित्न खोज्यो।
